Na pewno wiêkszo¶æ z nas zna relacje o chupacabrze z Portoryko, Yeti z Himalajów, Sasquatchu z Ameryki Pó³nocnej czy o szwajcarskim Tatzelwurmie. Wielu czêsto zadaje sobie równie¿
pytanie - a czy w Polsce tak¿e ¿yj± b±d¼ ¿y³y jakie¶ kryptydy? Odpowied¼ brzmi: TAK! O tych w³a¶nie kryptydach przeczytasz w niniejszym artykule.
W pierwszej czê¶ci opiszê obserwacje, które zosta³y jako tako dobrze udokumentowane. W drugiej czê¶ci artyku³u podam wszelkie inne szcz±tkowe wzmianki, jakimi dysponujê. W
artykule znajdziecie tylko relacje dotycz±ce bezpo¶rednio Polski.

Alpejski Tatzelwurm.
W latach trzydziestych XX wieku donoszono o obserwacjach podobnego zwierzêcia na terenie
¦l±ska
Bazyliszek
By³o to pó³legendarne zwierzê d³ugo¶ci oko³o 30 centymetrów. Kronikarze opisywali je najczê¶ciej jako podobne do wê¿a uskrzydlone stworzenie z b³yszcz±c± bia³± plam± na g³owie. W
pó¼nym ¶redniowieczu bazyliszek opisywany by³ jako ptak z tu³owiem przypominaj±cym koguci, z ogonem wê¿a. Mimo, i¿ te opisy wydaj± siê byæ raczej ¶rednio wiarygodne, istnieje
wiele relacji mog±cych potwierdzaæ istnienie bazyliszka.
Wed³ug jednej z takich relacji, bazyliszek mia³ zabiæ w Warszawie w 1587 roku dwoje dzieci, które bawi³y siê w opuszczonej piwnicy. S³u¿±ca, która odnalaz³a zw³oki dzieci, równie¿
zosta³a zabita. O morderstwo oskar¿ono najpierw w³a¶ciciela piwnicy - warszawskiego miecznika, jednak gdy ten nied³ugo potem przyniós³ ze sob± wê¿a, którego znalaz³ w piwnicy,
urzêdnicy królewscy orzekli, ¿e winny zbrodni jest w±¿.
Spo¶ród ró¿nych teorii najbardziej prawdopodobna wydaje siê ta, wed³ug której bazyliszek by³ przedstawicielem którego¶ z gatunków grzechotników. Do opisów bazyliszka najbardziej
pasuje grzechotnik rogaty (posiadaj±cy dwa wyrostki nad oczami), nie wystêpuje on jednak w Europie. Wed³ug innej teorii bazyliszek móg³ nale¿eæ do nieznanego gatunku
jaszczurek.
Obce czarne psy
Polskê nawiedzi³y te¿ swego czasu stworzenia, które kronikarze nazwali "obcymi czarnymi psami". By³y to zwierzêta wielko¶ci psa rasy collie. Posiada³y d³ug±, wêgli¶cie czarn±
sier¶æ i mia³y du¿e, czerwone lub zielone oczy. Niestety kroniki nie podaj± ¿adnego opisu obserwacji obcych czarnych psów na terenie Polski - zachowa³y siê jedynie opisy ich
wygl±du.

Saltie.
Podobne morskie stworzenie zaobserwowano w 1919 roku niedaleko polskiego wybrze¿a
"Nasze" chupacabry
Pierwszy z incydentów z "polsk± chup±" w roli g³ównej mia³ miejsce w 1998 roku w okolicach Radomia na obrze¿u Puszczy Kozienickiej. Nie istnieje niestety ¿aden dok³adny opis
stworzenia (choæ zosta³o ono dostrze¿one przez dwóch mê¿czyzn kradn±cych drewno), jakie wówczas zaobserwowano, w lesie odnaleziono jednak cia³a trzech martwych kóz. Zwierzêta
wykrwawi³y siê przez okr±g³e otwory o ¶rednicy oko³o 2 centymetrów, które znajdowa³y siê pod doln± szczêk±. Zagadkowym jest równie¿ fakt, ¿e cia³ kóz prawie dobê od ¶mierci nie
ogarnê³o jeszcze stê¿enie po¶miertne (przypomnijmy - dok³adnie tak samo by³o w przypadku kóz odnajdywanych w Portoryko). Ca³± sprawê opisa³ Marcin Mizera. Niestety, do dzi¶ nie
uda³o siê potwierdziæ ani zanegowaæ prawdziwo¶ci tego zdarzenia. Brak jest jakichkolwiek nowych informacji w tej sprawie.
Innym godnym odnotowania przypadkiem stworzenia okre¶lanego mianem "polskiej chupacabry" jest pomórnik. Wszystko dzia³o siê zim± 2004 roku w okolicy Goleniowa na Pomorzu
Zachodnim. Wed³ug opisów, stworzenie mia³o oko³o 1,5 metra wzrostu i niebieskie ¶wiec±ce oczy. Stworzenie pojawia³o siê noc± i zabija³o zwierzêta gospodarskie, szczególnie za¶
upodoba³o sobie króliki, kury, kozy i kaczki. W pobli¿u jednego z gospodarstw odnaleziono ponadto martw± sarnê. Ekshumacja cia³ zabitych zwierz±t wykaza³a, ¿e zosta³y one zabite
jednym uderzeniem ³apy w okolice serca. Na cia³ach zwierz±t znajdowano równie¿ charakterystyczne rany. Mimo urz±dzonej przez policjê i mieszkañców Goleniowa ob³awy na pomórnika,
stworzenia nie uda³o siê schwytaæ.
Hipoteza stawiana przez policjê i w³adze gminy mówi³a o napadach bezpañskich psów, których stada w³óczy³y siê po okolicy. Wed³ug innej teorii stworzeniem maj±cym zabijaæ zwierzêta
by³ rosomak, który móg³ siê przedostaæ do Polski z terenów pó³nocnej Skandynawii lub Rosji. Potwierdzi³o to wykonane w Szwajcarii badanie DNA próbek sier¶ci znalezionych w
gospodarstwach, w których zabijane by³y zwierzêta.

Himalajski yeti.
Czy podobne zwierzê mog³o ¿yæ tak¿e w Polsce?
Polski Bigfoot?
Mocno niepotwierdzona wydaje siê byæ relacja dotycz±ca wystêpowania w Polsce hominida podobnego do s³ynnego Bigfoota. Wszystko dzia³o siê pod koniec XIX wieku w okolicy
miejscowo¶ci Orynka (obecnie na terenie Bia³orusi). Wedle nielicznych opisów stworzenie mia³o oko³o 2 do 2,4 metra wzrostu i pokryte by³o ciemnym futrem, spod którego wystawa³y
tylko nos, oczy i usta. Zwierzê mog³o chodziæ wyprostowane, na kolanach, na czworakach, a nawet biec bokiem. ¯ywi³o siê ono resztkami drzew, a czasem tak¿e rybami. Wydawa³o
parskaj±ce d¼wiêki przypominaj±ce koñskie r¿enie.
Istnieje kilka relacji dotycz±cych Getzko. Wed³ug jednej z nich
podczas straszliwej burzy jeden z ma³ych ch³opców nie wróci³ do domu. Nazajutrz, gdy wróci³, powiedzia³, ¿e
jaki¶ ow³osiony olbrzym zaci±gn±³ go do jaskini i trzyma³ tam do czasu, a¿ burza usta³a. Innym razem jeden z "czarnych je¼d¼ców" (takim mianem okre¶lano Kozaków) uda³ siê do
lasu celem zabicia zwierzêcia. Po dwóch dniach jego koñ wróci³ z cia³em je¼d¼cy pozbawionym g³owy. Miejski doktor stwierdzi³, ¿e rana wygl±da³a tak, jak gdyby g³owa zosta³a
wyrwana, nie uciêta.
Istnieje kilka teorii próbuj±cych wyja¶niæ zagadkê Getzko. Wed³ug jednej z nich na terenie Europy faktycznie móg³ siê uchowaæ jaki¶ hominid, choæ du¿o bardziej prawdopodobna
wydaje siê byæ teoria, jakoby getzkiem by³... pustelnik. Inna teoria mówi, ¿e by³a to ma³pa cz³ekokszta³tna. Obszary le¶ne by³y jednak na tyle ma³e i na tyle intensywnie
gospodarowane, ¿e uchowanie siê tak du¿ego zwierzêcia niezauwa¿onego by³oby niemo¿liwe.

Jezioro Zegrzyñskie
Inne relacje
Istniej± równie¿ inne, zdawkowe opisy obserwacji niezidentyfikowanych zwierz±t na terenie naszego kraju. Oto one:
- zachowa³a siê pochodz±ca z XVI wieku relacja o obserwacji w pobli¿u Gdañska morskiego zwierzêcia podobnego do tzw mnicha morskiego
- 26 lipca 1713 r w lesie niedaleko Wroc³awia le¶niczy o nazwisku Zander zabi³ podobne do wê¿a zwierzê d³ugo¶ci oko³o 5,5 metra
- w 1919 roku w pobli¿u polskiego wybrze¿a zaobserwowano kilkakrotnie stworzenie podobne do Saltie (niezidentyfikowane zwierzê morskie zamieszkuj±ce Ba³tyk)
- w latach trzydziestych XX wieku doniesiono o kilku obserwacjach stworzenia podobnego do Tatzelwurma. Wszystkich obserwacji dokonano na terenie ¦l±ska
- w 1982 roku tury¶ci k±pi±cy siê w Jeziorze Zegrzyñskim (gmina Nieporêt, powiat Legionowski, województwo Mazowieckie) zauwa¿yli ponadsze¶ciometrowej d³ugo¶ci zwierzê z czarn±
g³ow± i podobnymi do króliczych uszami
- pojawiaj± siê szcz±tkowe informacje na temat obserwacji niezidentyfikowanego zwierzêcia na granicy polsko-bia³oruskiej. ¦wiadkowie porównuj± zwierzê do chupacabry
- podobne zwierzê zaobserwowano w kwietniu 2006 roku w okolicach Gdyni
Opracowa³: Ivellios